De introductie in Europa (2004)

De soort kwam per ongeluk in Europa terecht.

Waar?

➡️ In Frankrijk, rond Bordeaux (in het departement Lot-et-Garonne).

Wanneer?

➡️ In 2004.

Hoe is het gebeurd?

De meest aanvaarde verklaring:

Een transportfirma importeerde aardewerk/keramiek en bonsai boompjes uit China.
In één van die zendingen zat minstens één bevruchte koningin van de Aziatische hoornaar.
Die is ontsnapt, heeft een nest gebouwd en zich voortgeplant.

Vanaf dan is de verspreiding zeer snel gegaan.

Snelle verspreiding in Europa

De soort past zich extreem goed aan Europa aan. Elke koningin kan:

per jaar één groot secundair nest maken
100 tot 500 nieuwe koninginnen produceren die overwinteren
zich elk jaar verder verspreiden

Verspreidingsgeschiedenis

2004 – Frankrijk (Bordeaux): de eerste vestiging
2006–2010: snelle uitbreiding over West- en Zuid-Frankrijk
2010: eerste melding in het noorden van Spanje
2011–2012: aankomst in Portugal
2011–2013: uitbreiding naar Italië
2014: eerste vondsten in België (Wallonië)
2016–2017: eerste nesten in Vlaanderen
2016–heden: verdere verspreiding in Nederland, Duitsland, Verenigd Koninkrijk
2021–2024: explosieve toename in België en Nederland
- Vlaanderen telt de laatste jaren duizenden nesten per jaar.

Hoe ver verspreidt de Aziatische hoornaar zich per jaar?

➤ Gemiddeld: 60 tot 80 km per jaar

Dit is het gangbare cijfer dat wetenschappelijke studies en Europese monitoringsprojecten hanteren.

➤ In ideale omstandigheden: tot 100 km per jaar

Bij warme jaren, veel voedsel en weinig tegenwerking (zoals in Frankrijk in het begin), werden zelfs verspreidingssnelheden rond 100 km/jaar vastgesteld.

Waarom verspreidt de Aziatische hoornaar zo snel?

Weinig natuurlijke vijanden in Europa
Hoog reproductievermogen
Sterk aanpassingsvermogen
Menselijke infrastructuur vergemakkelijkt verspreiding
- transport van goederen
- auto’s waarin koninginnen mee reizen
Uitstekende jachttechniek
Vooral gericht tot honingbijen.
Een volgroeid nest heeft op het einde van het seizoen tussen de 9 a 12 kg nuttige insecten opgegeten hebben.
40% van hun voeding zijn honingbijen

Huidige situatie in België

De soort zit in heel België, met de grootste concentraties in Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen.
Elk jaar neemt het aantal nesten nog toe.